MAMY REALNY WPŁYW NA SYSTEM EDUKACJI
Za każdym działaniem Związku Pracodawców Edukacji stoją konkretne efekty – zmienione przepisy, zatrzymane niekorzystne rozwiązania, wspólne stanowiska środowiska i ogólnopolskie rozmowy o przyszłości oświaty. Jako reprezentanci organów prowadzących zabieramy głos w sprawach, które mają realny wpływ na codzienne funkcjonowanie szkół i przedszkoli. Poniżej pokazujemy najważniejsze inicjatywy, dzięki którym wspólnie wzmacniamy stabilność i jakość systemu edukacji.
NASZE SUKCESY
1.
Małe szkoły - UD244
- data: 14.08.2024
- kontekst: opinia do projektu ustawy
EFEKT SYSTEMOWY
Utrzymanie dostępności edukacji w mniejszych miejscowościach i zachowanie równych zasad funkcjonowania dla różnych typów podmiotów prowadzących.
NASZE DZIAŁANIE
Złożyliśmy szczegółową opinię do projektu UD244, wskazując na zagrożenia dla zakładania i funkcjonowania placówek niesamorządowych, w tym obowiązek uzyskiwania pozytywnej opinii kuratora oraz rozszerzenie katalogu wymogów formalnych.
>>>
CO OSIĘGNĘLIŚMY?
Z projektu usunięto rozwiązania ograniczające możliwość tworzenia nowych szkół i przedszkoli oraz zwiększające bariery dla organów prowadzących.
Projekt UD244 w pierwotnym kształcie wprowadzał rozwiązania, które znacząco utrudniały zakładanie nowych placówek niesamorządowych i zwiększały uznaniowość decyzji administracyjnych. W naszej opinii wskazaliśmy konsekwencje tych zmian dla dostępności miejsc w przedszkolach i szkołach, szczególnie w obliczu wyzwań demograficznych. Podkreśliliśmy, że ograniczenie możliwości tworzenia nowych placówek uderzyłoby przede wszystkim w lokalne społeczności. Uwzględnienie naszych postulatów pozwoliło zachować stabilne i przewidywalne warunki prowadzenia działalności oświatowej.
Opinia Związku Pracodawców Edukacji do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe [przeczytaj].
2.
3% PKD - poselski projekt
- data: październik–listopad 2024
- kontekst: prace legislacyjne nad projektem ustawy
EFEKT SYSTEMOWY
Zachowanie stabilnych zasad finansowania przedszkoli niesamorządowych i bezpieczeństwa funkcjonowania tysięcy placówek.
NASZE DZIAŁANIE
Wspólnie z największymi organizacjami reprezentującymi niesamorządową oświatę przygotowaliśmy stanowisko, uruchomiliśmy działania informacyjne i włączyliśmy się w proces konsultacji, reagując na przepis zamrażający dotacje dla przedszkoli na poziomie 3%.
CO OSIĘGNĘLIŚMY?
Art. 145l został wykreślony z projektu ustawy na etapie prac sejmowych.
Proponowany przepis wprowadzono do projektu bez rzetelnej debaty i analizy skutków. Oznaczał on rewolucyjną zmianę systemu finansowania i realne zagrożenie dla ciągłości działania wielu placówek. Dzięki szybkiemu zbudowaniu szerokiej koalicji organizacji, mobilizacji środowiska i obecności w procesie legislacyjnym doprowadziliśmy do wycofania tego rozwiązania. Sprawa pokazała, jak istotna jest stała obecność reprezentacji pracodawców edukacji w debacie publicznej.
3.
Konferencja „Małe szkoły - wielka sprawa”
- data: 06.11.2025
- kontekst: ogólnopolskie spotkanie środowisk oświatowych
EFEKT SYSTEMOWY
Budowanie trwałego mechanizmu współpracy ponad podziałami przy planowaniu zmian w systemie edukacji.
NASZE DZIAŁANIE
Współorganizowaliśmy ogólnopolską konferencję łączącą przedstawicieli MEN, kuratoriów, samorządów i niesamorządowej oświaty, tworząc przestrzeń do wspólnej rozmowy o przyszłości sieci szkół w kontekście zmian demograficznych.
CO OSIĘGNĘLIŚMY?
Rozpoczęcie merytorycznej, opartej na danych debaty o nowych modelach funkcjonowania szkół i roli niesamorządowych organów prowadzących.
Konferencja była pierwszym tak szerokim spotkaniem wszystkich stron odpowiedzialnych za funkcjonowanie oświaty w obliczu niżu demograficznego. Pokazała, że wyzwania systemowe wymagają wspólnego działania i wykorzystania doświadczeń różnych typów podmiotów prowadzących. Dyskusja dotyczyła m.in. nowych funkcji małych szkół jako lokalnych centrów społecznych oraz konieczności planowania zmian z wyprzedzeniem. Wydarzenie wzmocniło pozycję ZPE jako partnera w ogólnopolskiej debacie o przyszłości edukacji.
4.
Rozszerzenie programu termomodernizacji na szkoły niesamorządowe
- data: 2026
- kontekst: konsultacje programu „Poprawa efektywności energetycznej budynków edukacyjnych” NFOŚiGW
EFEKT SYSTEMOWY
Objęcie wsparciem finansowym również szkół i placówek prowadzonych przez podmioty niesamorządowe, a tym samym zwiększenie dostępności środków na poprawę efektywności energetycznej budynków edukacyjnych.
NASZE DZIAŁANIE
W ramach konsultacji społecznych programu przedstawiliśmy stanowisko wskazujące, że cele związane z ograniczaniem zużycia energii i redukcją emisji CO₂ powinny obejmować wszystkie budynki pełniące funkcję edukacyjną, niezależnie od statusu organu prowadzącego. Zwracaliśmy uwagę, że wykluczenie szkół niesamorządowych ogranicza skuteczność programu i zmniejsza jego potencjalny wpływ środowiskowy.
CO OSIĘGNĘLIŚMY?
W finalnej wersji programu rozszerzono katalog beneficjentów o inne osoby prawne będące organami prowadzącymi szkoły lub placówki.
Uwzględnienie naszego postulatu oznacza, że wsparcie na poprawę efektywności energetycznej może trafić również do placówek prowadzonych przez fundacje, stowarzyszenia i inne podmioty niesamorządowe. To nie tylko większa dostępność środków inwestycyjnych, ale także szansa na szybszą modernizację budynków, obniżenie kosztów funkcjonowania placówek oraz pełniejszą realizację celów klimatycznych programu. Sukces ten pokazuje, że merytoryczny udział środowiska oświaty niesamorządowej w konsultacjach publicznych może realnie wpływać na kształt rozwiązań ważnych dla całego systemu edukacji.
5.
Utrzymanie autonomii szkół niesamorządowych w nowelizacji Prawa oświatowego
- data: 2026
- kontekst: projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe („o prawach i obowiązkach ucznia”, druk nr 2449)
EFEKT SYSTEMOWY
Zachowanie dotychczasowych zasad funkcjonowania szkół i placówek niesamorządowych w zakresie rad szkół oraz uniknięcie istotnej ingerencji w autonomię organów prowadzących.
NASZE DZIAŁANIE
Od momentu opublikowania projektu aktywnie uczestniczyliśmy w debacie publicznej i procesie legislacyjnym. Przygotowaliśmy szczegółową analizę proponowanych zmian, opracowaliśmy stanowisko ZPE, prowadziliśmy rozmowy z parlamentarzystami oraz przedstawialiśmy argumenty dotyczące konsekwencji wprowadzenia obowiązkowych rad szkół w placówkach niesamorządowych.
CO OSIĘGNĘLIŚMY?
Po III czytaniu projektu utrzymano wyłączenie szkół i placówek niesamorządowych z przepisów dotyczących rad szkół (art. 80–83 oraz art. 86). Oznacza to, że nie został wprowadzony obowiązek tworzenia rad szkół w placówkach prowadzonych przez podmioty niesamorządowe.
Obroniliśmy rozwiązania gwarantujące różnorodność organizacyjną polskiego systemu oświaty. W pierwotnej wersji projektu obowiązkowe rady szkół miały objąć również placówki niesamorządowe. W praktyce oznaczałoby to przekazanie części kompetencji dotyczących statutu i organizacji szkoły organom kolegialnym, przy jednoczesnym pozostawieniu pełnej odpowiedzialności finansowej i prawnej po stronie organu prowadzącego. Konsekwentnie wskazywaliśmy na ryzyko zaburzenia równowagi między odpowiedzialnością a możliwością podejmowania decyzji oraz na trudności organizacyjne, szczególnie w mniejszych placówkach. Ostateczny kształt projektu potwierdził zasadność tych argumentów i pozwolił zachować autonomię organizacyjną szkół niesamorządowych przy jednoczesnym wzmocnieniu roli samorządów uczniowskich.
ALE TO NIE WSZYSTKO
Są też opinie i stanowiska, z treścią których możesz się zapoznać.
